Episodes

Op 3 november vond er in De Balie in Amsterdam een debat over meertaligheid in het onderwijs plaats. Startpunt was de stelling Op school spreken we Nederlands: terecht of achterhaald? Vertegenwoordigers vanuit het onderwijs, het onderzoek en de politiek gingen met elkaar in gesprek over het gebruik van andere talen dan Nederlands op school. De Balie is zo aardig geweest om mij toestemming te geven om de opname van het debat voor deze aflevering van Kletsheads te gebruiken. Ik mocht hier echter n...

Transcript In deze speciale bonus aflevering van Kletsheads hebben we een podcast crossover. We delen graag een aflevering van de podcast Much Language Such Talk podcast, een Engelstalige podcast die vragen beantwoordt over taal, leren, en cultuur. De podcast is gemaakt door drie onderzoekers aan de universiteit van Edinburgh, Brittany Blankship, Eva-Maria Schnelten en Carine Abraham, die ook vrijwilligers zijn bij Bilingualism Matters, een onderzoeks- en informatiecentrum over meertaligheid aan...

Transcript Vriend van de show worden In deze aflevering – de laatste van seizoen 2 – beantwoord ik jullie vragen over meertalige kinderen. De vragen gaan over uiteenlopende onderwerpen: hoe schrijf je nou een family language plan, kan een meertalig kind accentloos worden in beide talen, en wat doe je als je kind naar de logopedist moet maar de logopedist alleen Nederlands praat? En we beantwoorden ook vragen van leerkachten over het inzetten van de thuistalen van meertalige kinderen op school: g...

Transcript Vriend van de show worden Kinderen beginnen met praten als ze rond één jaar oud zijn. We weten echter uit onderzoek dat ze daarvoor al bezig zijn met taal. In deze aflevering leren we wat precies baby’s weten over taal. En we horen over de vernuftige manieren die wetenschappers hebben ontwikkeld om dit te kunnen ontdekken. Ze meten bijvoorbeeld hoe snel baby’s zuigen aan een nep-speentje, of meten hun de activiteit in hun hersenen. Meertalige baby’s horen natuurlijk meer dan één taal...

Transcript Vriend van de show worden “You’re wobbling the whole time the table!” Dit zei mijn meertalige zoontje tegen zijn zus toen ze samen een bordspel zaten te spelen. Ze zaten aan een tafel en grote zus was kennelijk ook met de tafelpoot aan het spelen. De boodschap van mijn zoontje was duidelijk. Grote zus hield ermee op en het spel ging verder. Wat mij opviel in dit gesprek was hoe hij deze boodschap had geformuleerd: zijn zin was op zich prima Engels, maar ik weet zeker dat zijn Engelsta...

Transcript Vriend van de show worden Veel kinderen in de wereld groeien op met drie talen. Bijvoorbeeld omdat hun ouders beiden een andere taal spreken en op school leren ze een derde taal. Of omdat ze thuis een taal spreken en ze zitten op een tweetalige school waar ze twee nieuwe talen leren. Er zijn ook veel landen in de wereld waar bijna iedereen drietalig is. Denk bijvoorbeeld aan landen in Centraal en West Afrika, landen zoals India, Luxembourg en Zwitserland. Er zijn eigenlijk veel meer d...

Transcript Vriend van de show worden Elke drie jaar worden 15-jarigen overal in de wereld getoetst op hun reken- en leesvaardigheden als deel van het PISA programma. Wat de PISA data laten zien is dat er in veel landen — ook in Nederland en België — grote verschillen zijn tussen leerlingen. Deze verschillen hebben te maken met de opleidingsniveau van de ouders van de leerlingen, of ze een migratieachtergrond hebben of niet, en in hoeverre er thuis een andere taal wordt gesproken naast het Nederl...

Transcript Vriend van de show worden Net zoals veel landen in de wereld zitten Nederland en België in een lockdown. En als gevolg zijn de scholen dicht en kinderen krijgen onderwijs, online en/of door hun ouders. Wat een jaar geleden ongehoord zou zijn geweest, is inmiddels helaas normaal geworden. Maar normaal betekent natuurlijk niet makkelijk. Veel gezinnen worstelen met het thuisonderwijs, van praktische zaken zoals of er genoeg ruimte en apparatuur beschikbar is tot inhoudelijke kwesties zo...

Transcript Vriend van de show worden In meertalige gezinnen zie je vaak verschillen tussen broers en zussen in hoe goed ze hun twee talen kunnen spreken en hoe vaak ze ze gebruiken. Ouders merken vaak op dat hun oudste kind meer meertalig is dan hun jongste. Of dat hun jongste in ieder geval beter is in het Nederlands en vaak een voorkeur heeft voor deze taal over de andere taal (of talen). En dat op het moment dat het oudste kind naar school gaat er ineens meer Nederlands het huis in komt. In h...

Transcript Vriend van de show worden Ben je op zoek naar een boek over meertalige kinderen om aan iemand te geven deze feestdagen? Of misschien heb je gewoon zin in een nieuw boek om zelf te lezen, vooral nu dat we allemaal thuis moeten blijven. Dan is deze speciale aflevering van Kletsheads zeker iets voor jou! Want samen met een panel van experts beoordelen we drie boeken over het opvoeden van meertalige kinderen die afgelopen jaren zijn verschenen. Dit zijn: En de leden van onze (all-female...

Transcript Vriend van de show worden Op school spreken we Nederlands en thuis een andere taal. Dit is de realiteit voor de meeste meertalige kinderen in Nederland en Vlanderen. Thuis spreken kinderen vaak ook Nederlands, soms omdat dit ook de moedertaal is van één van hun ouders. Maar op school de andere taal spreken? Dat gebeurt zelden. Soms mag het niet eens. Volgens veel onderzoekers – en steeds meer leerkrachten – is dit een gemiste kans. Want het inzetten van de thuistalen van meertalige ki...

Transcript Vriend van de show worden Momenteel kan in Nederland alleen Nederlands gebruikt worden als voertaal in de dagopvang of op de peuterspeelzaal. Daar waar Fries of een erkende regionale taal wordt gesproken mag dat ook. Maar verder blijft het taalgebruik in de vele kindercentra in Nederland op een enkele uitzonderingen na het Nederlands. Dit gaat misschien veranderen. Want sinds 2018 doen verschillende kinderopvangorganisaties mee met een experiment van het ministerie van Sociale Zaken e...

Transcript Vriend van de show worden In deze extra editie van Kletsheads, speciaal samengesteld voor het Drongo talenfestival en in het kader van de Kinderboekenweek, horen we van drie kinderen met verschillende taalachtergronden over hoe zij hebben leren lezen in hun thuistaal, over hun lievelingsboeken in die taal, en wat ze zelf denken over het feit dat ze in twee talen kunnen lezen. Elke van onze kleine Kletsheads leest ook voor, niet in het Nederlands maar natuurlijk in hun andere taal. D...

Transcript Vriend van de show worden Voor de eerste aflevering van Seizoen 2 van Kletsheads gaan we op pad naar het zuiden van Nederland, naar Limburg. Het Limburgs is een erkende regionale taal van Nederland en in feite een verzamelnaam voor de vele verschillende dialecten die in de provincie worden gesproken. Volgens recentelijk onderzoek spreekt maar liefst 70% van de inwoners thuis dialect, terwijl in het onderwijs Standaardnederlands gebruikt wordt. Er zijn dus heel wat kinderen in Limburg ...

Transcript Vriend van de show worden Note about this episode This is a 100% English-language version of Episode 9, which was already released in Dutch. More English-language episodes are in the make and will be released later in 2020 as part of our plans for a new English-language edition of Kletsheads. In the meantime, find out more about Kletsheads, including what the name means, here. And if you prefer to listen in Dutch, don’t worry, the original Dutch edition will be back later in the year,...

Transcript Vriend van de show worden Meertalige kinderen komen niet altijd even snel op het juiste woord en zeggen dingen soms net iets anders dan eentalige kinderen. Meertalige volwassenen trouwens ook. In deze aflevering van Kletsheads – de laatste van dit eerste seizoen – leggen we uit waarom dit zo is want we gaan op zoek naar het antwoord op de vraag hoe het meertalige hoofdje omgaat met woorden uit twee talen. De woorden van twee talen zijn gekoppeld aan dezelfde betekenis We leren dat de...

Transcript Vriend van de show worden Ben jij of je partner in verwachting, en hebben jullie niet dezelfde moedertaal? Dan is de kans groot dat er niet alleen zomaar een baby op komst is, maar ook een meertalige baby! Althans dat hopen veel ouders-in-spé als ze verschillende talen van elkaar spreken. Maar hoe je het meertalig opvoeden precies moet aanpakken kan soms tot moeilijke keuzes leiden. Blijven jullie beide je eigen taal spreken, of zijn er andere, betere opties? Wat doen jullie als julli...

Transcript Vriend van de show worden Kinderen die in Nederland naar school gaan leren lezen in het Nederlands, ook meertalige kinderen. Maar niet alle meertalige kinderen leren ook lezen in hun andere taal. Soms is dit omdat ouders het niet nodig of niet belangrijk vinden, maar vaak komt dit doordat ouders niet zo goed weten hoe ze het moeten aanpakken. In deze aflevering leren we hoe het leren lezen in elkaar zit, dus welke stappen een kind moet doorlopen om deze belangrijke vaardigheid onder d...

Transcript Vriend van de show worden “Help! Mijn kind praat alleen Nederlands met me!” Dit is een van de meest gehoorde zorgen van ouders in Nederland die hun kinderen meertalig opvoeden. Je doet echt je best, praat consequent jouw taal met je kind, en toch spreekt zij of hij vooral Nederlands terug. Sommige ouders vinden dit niet erg, terwijl dit voor anderen voor veel frustratie kan zorgen. Maar hoe belangrijk is het eigenlijk als een kind alleen één van de twee talen spreekt die zij of hij ho...

Transcript Vriend van de show worden Er zijn steeds meer meertalige kinderen in Nederland. Volgens sommige inschattingen heeft zelfs een derde van alle basisschoolleeringen een meertalig achtergrond. Wat doe je als leerkracht als je meertalige kinderen in je klas hebt zitten? Bij aankomst op de basisschool kan het ene kind nauwelijks Nederlands, terwijl het andere niet te onderscheiden is van het kind dat thuis alleen Nederlands spreekt, en je hebt ook alles ertussenin. Je wilt dat alle kinderen...

Transcript Vriend van de show worden Als je “meertalig opvoeden” en “voordelen” in Google tikt, kom je vrij snel allerlei artikelen tegen waarin staat dat het leren van twee talen je kan helpen om je hersenen te trainen en dat “meertaligheid je slimmer maakt”. In het Engels wordt dit “the bilingual advantage” genoemd, en het is een van de meest onderzochte onderwerpen in het meertaligheidsonderzoek van afgelopen decennia. Het is ook een van de meest omstreden onderwerpen. Want deze voordelen wor...

Transcript Vriend van de show worden Net zoals met zindelijk worden, leren fietsen, of tanden krijgen, gaat de taalontwikkeling bij het ene kind soms makkelijker dan bij het andere. Verschillen tussen kinderen zijn dus normaal. Maar wat doe je als ouder of leerkracht als het allemaal niet zo soepel loopt met de taalontwikkeling van een meertalig kind? Op welk moment is het verstandig om hierover contact op te nemen met een professional, zoals een jeugdarts of logopedist? En als je zo’n professio...

Transcript Vriend van de show worden Meertalige kinderen groeien op in allerlei verschillende omstandigheden. In sommige gezinnen wordt thuis naast een andere taal ook het Nederlands gesproken. In andere gezinnen wordt er thuis alleen een andere taal gesproken en komt het kind alleen buitenshuis in contact met het Nederlands. Er zijn kinderen die het Nederlands alleen van moedertaalsprekers horen, en er zijn kinderen die Nederlands (of hun andere taal) ook van mensen horen die minder taalvaardig...

Transcript Vriend van de show worden Meertalige kinderen leren om in twee talen te communiceren. Ze kunnen dus twee (en soms meer) talen praten. Volgens sommige mensen zijn meertalige kinderen ook beter in communiceren in het algemeen. Beter communiceren – of “effectief” communiceren zoals het vaak wordt genoemd – zou één van de vele voordelen zijn van het meertalig opgroeien. In deze tweede aflevering van Kletsheads zoeken we uit of dit voordeel daadwerkelijk bestaat. Samen met dr. Josje Verhag...