Episodes

«من الخلیج الفارسی الی المحیط الاطلسی(اقیانوس اطلس) لبیک عبدالناصر»؛ «از خلیج فارس تا اقیانوس اطلس، لبیک یا جمال عبدالناصر.» این شعاری بود که توسط جمال عبدالناصر، رهبر ملی‌گرایان عرب تمام منطقه ما، و همینطور توسط هواداران او خوانده می‌شد و برای مدت‌ها از رادیو قاهره هم پخش می‌شد. اما همین آقای عبدالناصر که زمانی چنین شعاری داشت، روزگاری هم به خلیج فارس گفت خلیج عربی! چرا؟ منابع: کتاب جزایر خلیج فارس؛ تنب‌ها و ابوموسی نوشته پیروز مجتهد زاده کتاب یادداشت‌های امیر اسدالله اعلم، جلد اول، اسناد مو...

فاحشه، سیاستمدار و قدیس. تئودورا چهره‌ای ویژه در تاریخ بشر بود، کسی که هر سه ی این صفت‌ها رو داشت، صفت‌هایی که در ظاهر با هم در تضادن ولی تئودورا هر سه این‌ها رو به بهترین شکل ممکن داشت! او فاحشه‌ای بود که شهره شهر بود، ملکه‌ای بود که به یکی از باشکوه‌ترین امپراطوری‌های تاریخ قدرت بخشید و زنی روحانی بود تا حدی که اسمش به عنوان قدیس در تاریخ موندگار شد. داستان زندگی تئودورا به ما نشون می‌ده، سیب زندگی تا به زمین برسه هزاران چرخ می‌خوره. منابع: کتاب زنان نامدار اثر محمود طلوعی لینک حمایت مالی(اخ...

یپرم‎ خان یکی از اون شخصیت‏های تاریخ هست که برای خیلی‎ها به یک قهرمان تبدیل شد اما هیچوقت به دنبال کیش شخصیت نرفت و همیشه خودش رو خادم ملت و دولت ایران میدونست و هرگونه بی نظمی و ستم به مردم رو به سختی عقوبت می‏کرد. کمااینکه یک روز سه تا از مجاهدان ارمنی رو به جرم دزدی، تو دفتر خودش به اسلحه کمری خودش کشت. منابع: تاریخ مشروطه ایران احمد کسروی تاریخ 18 ساله آذربایجان احمد کسروی یادداشت های یپرم خان تحت عنوان: از انزلی تا تهران یپرم خان سردار از اسماعیل رائین لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست ...

اخطار! اعلیحضرت ظاهراً فراموش کرده است که تاج و نگین پادشاهی را نه از شکم مادر با خود آورده است و نه حکم فرانروایی مطلق از جهان ناپیدای ارواح در دست دارد. او باید به یاد داشته باشد که سلطنتش فقط موکول به قبول یا رد مردم است. مردمی که او را انتخاب کرده، قادر است کس دیگری را به جای او بنشاند. این‌ها بخشی از یکی از بیانیه‌های مشروطه‌خواهان بود خطاب به مظفرالدین شاه قاجار. منابع: دو سری سخنرانی از مرحوم سید جواد طباطبایی، اندیشمند ایرانیه با عنوان‌های پیدایش مفهوم مشروطه در ایران و بحران انسداد ان...

سال ۲۰۰۲، غول رسانه‌ای بی‌بی‌سی تصمیم می‌گیره یه نظرسنجی برگزار کنه. «بزرگترین بریتانیایی تاریخ» با این هدف که صد نفر اول رو فهرست کنه. نزدیک به یک میلیون نفر در این نظرسنجی شرکت می‌کنن و بالاخره اسامی رو منتشر میکنن با اسامی بزرگی مثل چارلز داروین، ویلیام شکسپیر و... اما مردم یک اسم دیگه رو به عنوان بزرگترین بریتانیایی تاریخ انتخاب میکنند: سر وینستون لئونارد اسپنسر چرچیل منابع: دایره‌المعارف بریتانیکا وب‌سایت انجمن بین‌المللی چرچیل ژورنال موزه اسمیتسونیان کانال History وب‌سایت جایزه نوبل خبرگ...

هیرام ابیف Hiram Abiff، بنای ارشدی بود که بر روی ساخت هیکل سلیمان در اورشلیم کار می‌کرد. روزی از روزها برای ادای مناسک فراماسونری به معبد رفت تا نیایش و ستایش کند خدای را. اما سه بنا، او را ربودند و از او خواستند تا اسرار فراماسونری رو برای آن‌ها فاش کند. هیرام سخن نگفت و با ضربات ابزار سنگ تراشی کشته شد.» این بخشی از افسانه‌هایی بود که فراماسون‌ها برای اینکه بتونن نماد سازی کنند برای فرقه‌شون، از اون یاد می‌کنن. منابع: کتاب فراموش‌خانه و فراماسونری در ایران، اثر اسماعیل رائین لینک حمایت مالی...

73سال پیش پرونده ایران برای اولین بار به شورای امنیت سازمان ملل رفت تقی زاده سفیر وقت ایران در انگلیس از شوروی به دلیل عدم خروج از استان آذربایجان شکایت کرده بود تا سال 58 هر بار که پرونده ایران به این شورا رفت پیروز از ان خارج شد اما بعد از اون سال در تمامی موارد به غیر از متجاوز شناخته شدن عراق در جنگ مطرح شدن پرونده در این شورا به ضرر ایران تمام شده است. منابع: کتاب مقدمه ای بر اقتصاد سیاسی ایران به نویسندگی حسین صادقی ،هادی فرامرزی و مهدی خلج زاده کتاب هنر تحریم ها اثر ریچارد نفیو مصاحبه ر...

مستبدهای بسیاری در طول تاریخ اعتقاد داشتن که دارن دنیای بهتری خلق می‌کنن، بعضیشون مثل هیتلر می‌خواستن این دنیا بهتر رو برای تمام مردمان جهان به ارمغان بیارن و بعضی قصد داشتن برای مردم کشور خودشون به زور استبداد یک آرمان‌شهر بسازن و بعضی دیگه، آرمانی برای برخی از مردمان دنیا دارن. ساخت پرچمی جدید، شکل دادن نظام آموزشی جدید، تشکیل ساختاری سیاسی و اداری جدید، همه و همه بخشی از مسیر رسیدن به اهداف این مستبدان وحشت‌آفرین بوده برای بدست آوردن یک جهان به زعم خودشون بهتر، برای مردمانشون. برای شکل دادن ی...

قرن بیستم قرن دود و خون بود، قرنی که میلیون‌ها نفر طی جنگ‌های مختلف کشته شدن. فقط دو جنگ جهانی اول و دوم با هم حدود 90 میلیون کشته روی دست بشر گذاشت. اما دودی مرگبارتر از دود بمب و خمپاره و موشک هم در این قرن وجود داشته، دودی که ما ازش گفتیم، دود لذیذ تنباکو که نه مثل انفجار بمب، در لحظه، بلکه به مرور زمان، آدم می‌کشت و البته می‌کشه. دود تنباکو طی قرن گذشته بیش از صد میلیون آدم کشته و ماشین جنایت این دود، در قرن بیست و یک هم با قدرت در حال پیشرویه ولی خب، همین دود، مزایایی هم داره! احتمالاً برای...

در چند ماه اخیر یکی از خبرهای ثابت بخش اقتصادی رسانه ها جریان انتخابات هیئت رئیسه اتاق بازرگانی بود. اتاق بازرگانی نمایندگان تاجران،صنعتگران،کشاورزان و معدنکاران است و خواسته ها و مشکلات این بخش را به دولت منتقل می کنند. در دوره جدید نایب رئیس دوره قبل رئیس اتاق شد اما بخشی از دولت با این انتخاب فعالان اقتصادی مخالف هستند و تلاش دارند که صلاحیت حسین سلاحورزی را رد کنند . این اختلاف نظام حاکم و نزدیکان آن با اتاق بازرگانی ریشه 130 ساله دارد. 134 سال پیش وقتی ناصرالدین شاه موافقت خود را با تشکیل م...

روس‌ها به پرستو می‌گن لاستاچیا، پرنده‌ای که براشون مقدسه و دیده شدنش نمادیه از تموم شدن سختی زمستون و فرارسیدن دوران خوش بهار. اما مدت‌هاست که در ادبیات سیاسی ایران، پرستو معنی تازه‌ای پیدا کرده، یک معنی تازه که اتفاقاً از فرهنگ لغات امنیتی روسیه برداشت شده. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ پرستوهای امنیتی و سیاسی و البته کلاغ‌ها! زنان خوش سیمایی که وقتی به یک چهره سیاسی نزدیک می‌شن، براش بدبختی تمام و کمالی رو به بار می‌آرن، و البته مردانی که می‌تونن همچین کاری رو انجام بدن! :منابع صفحه فیسب...

گذشته معاصر ما، خیلی تحت تأثیر هنری کیسینجر بوده، کسی که ریخته شدن خون‌های زیادی رو باعث شد و احتمالاً از ریخته شدن خون‌های بسیاری هم جلوگیری کرد. تاریخ به این زودیا دست از سر آدمایی مثل کیسینجر برنمی‌داره. تا سال‌های سال، تاریخ‌نگاران درباره این که کیسینجر کی بود و چی کرد، با هم جدل خواهند کرد. اما می‌شه یه چیز رو پیش‌بینی کرد! اینکه پنجاه سال بعد، صد سال بعد، دویست سال بعد، اگه قرار باشه ناظران تاریخ از قرن بیستم و حتی اوایل قرن بیست و یکم، سه تا چهره اصلی رو به بحث بذارن، دوتاشون هنری کیسینجر...

اورشلیم چه ارزشی داره؟ بیت­ المقدس یا اورشلیم، شهر مقدس برای تمام ادیان ابراهیمی، چه تاریخی داشته که بعد از هزاران سال، هنوز که هنوزه بوی خون می­ده؟ منابع: کتاب تاریخ جهان، اثر فیلیپه فرناندز گزارش‌های خبرگزاری بی‌بی‌سی برنامه پرگار بی‌بی‌سی فارسی فیلم سینمایی قلمرو بهشت، اثر ردلی اسکات لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www...

سه و نیم میلیارد دلار! اعلام شده که این پول رو به یک نفر برای واردات چای و ماشین آلات مربوط به چای دادن و ایشون علاوه بر اینکه چایی نیاورده، رفته ۳ میلیارد دلار از این پول رو خیلی راحت تو چهار راه استانبول فروخته و حالا بعد از ۲ سال از تخصیص ۸۰ درصد این پول رفتن سراغ این آقا تو دفترش، دیدن بله ایشون پا رو پا انداخته و در حالیکه داره یه چای دبش می خوره می گه کدوم پول؟ حالا به همین بهونه چای و اختصاص ارز دولتی برای وارداتش رفتیم سراغ تاریخ اختلاس در ایران و به این سوال پاسخ دادیم که اصلاً اختلاس چ...

دین یهود پر از قصه‌های تاریخیه که هنوز که هنوزه یهودیان با مراجعه به این قصه‌ها برای خودشون مشروعیت دست و پا می‌کنند. قصه‌ای که آقای نتانیاهو در سخنرانی ماه مارس 2015‌ش به اون اشاره می‌کنه، روایتیه که برای ملت ما هم ویژه‌ست، چرا؟ چون به تاریخ ما هم گره خورده و البته ادعا داره زمانی در ایران، ده‌ها هزار ایرانی به دست یهودیان کشته شدن و حالا و بعد از گذشت 2500 سال، یهودیان دنیا تاریخ مربوط به این روایت رو جشن می‌گیرند. ما در این قسمت رفتیم سراغ این قصه تاریخی منابع: contra apionem کتاب اثر فلاوی...

وقتی امتیاز نفت جنوب توسط بارون جولیوس وان رویتر، بنیانگذار خدمات تلگرافی در سطح دنیا، خریداری شد، منطقه‌ای که از طرف دولت ایران به ایشون واگذار شد بخشی از املاک فرمان فرما بود. منطقه خوش آب و هوای پونک تهران که الان چندصدهزار جمعیت داره، ده شخصی فرمانفرما بود، منطقه لاکچری فرمانیه تهران که الآن شیش تا سفارتخونه خارجی توش قرار داره، کلاً مال آقای فرمانفرما بود اصلاً به همین دلیل اسمش شد فرمانیه! انستیتو پاستور رو هم فرمانفرما تو املاکش راه انداخت! چرا که در کمانشاه با وبا جنگیده بود و می‌دونست ه...

وقتی صفحات تاریخ معاصر افغانستان رو ورق می‌زنیم می‌بینیم که در خیلی از صفحات اون، موسیقی در قلمور هنرهای ممنوعه گرفتار بوده، با این حال هیچ چیز مثل گوش سپردن به موسیقی افغانستان نمی‌تونه به درک تاریخ معاصر این کشور کمک کنه. اصولاً در همه کشورهای جنگ زده، هنر و به طور ویژه موسیقی، تحت تأثیر داستان جنگ قرار می‌گیرن و در افغانستان که جنگی از پس جنگ دیگه اومده و ثبات، امنیت و آزادی گمشده قدیمی این کشوره، زبان معترض و در عین حال عاشق موسیقی هیچ وقت نمی‌تونه خاموش بشه. به قول محمدرضا شجریان، تاریخ نشو...

«تاریخ به یهودیان فرصت دوباره نخواهد داد!»، «مردمان اسرائیل؛ من شما را امن نگه خواهم داشت.»، «روزهایی که یهودیان در برابر نسل‌کشی ساکت ماندند تمام شده است! بزرگترین خطری که جهان رو تهدید می‌کنه ازدواج اسلام مبارز با سلاح هسته‌ای است.» این‌ها صحبت‌های کسی بود که بهتر از هرکس دیگری تونست وحشت از بمب‌گذاران انتحاری رو به قدرت تبدیل کنه! کسی که تصویری مسیحایی از خودش داره، مسیحایی که فراخونده شده تا قوم یهود رو نجات بده ما در این قسمت رفتیم به سراغ بنیامین نتانیاهو منبع: مستند Netanyahu at War از ...

لبنان، کوچک‌ترین کشور خاورمیانه، عروس خاورمیانه، کشوری در ساحل نیلگون مدیترانه، کافه‌های بی‌نظیر، غذاهای مشهور در سطح جهان، مردمی که با تمام اختلافات فرهنگی و مذهبی، در کنار هم با خوبی و خوشی زندگی می‌کنن. عکس رهبران شیعی لبنان در سرتاسر دیوارهای بیروت نصبه و عکس‌های تبلیغاتی با مدل‌های زن جذاب هم کنارشون روی دیواره و کسی به این موارد کاری نداره. اما خیابون‌ها پر از ترافیک و موانع ست و جای گلوله‌ها هنوز هم بر روی برخی از ساختمون‌ها نمایانه. زباله‌ها هم کماکان تلنبار می‌شه. دولت در لبنان، خیلی ضع...

مردی با فراز و فرودهای بسیار. روزگاری بخش بزرگی از جامعه هوادارش بودن و با شنیدن اینکه در مذاکرات گفته: «هیچ وقت یک ایرانی رو تهدید نکن» بهش افتخار می‌کردن. وقتی در مصاحبه‌ای گفت کسی در ایران به خاطر عقیده‌ش در بند نیست، همون‌ها ازش خشمگین شدن. وقتی هم یک فایل صوتی به شکل زیرزمینی ازش منتشر شد، مدت‌ها بود از تمام پروژه سیاسیش ناامید بودن. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ محمدجواد ظریف. منابع: کتاب آقای سفیر، مجموعه مصاحبه‌های محمدمهدی راجی با محمدجواد ظریف مصاحبه محمدجواد ظریف با رضا رشیدپور ...

حزب کمونیست چین کار بزرگی کرده بود. کشوری رو ققنوس‌وار از دل خاکسترش دوباره متولد کرده بود و تونسته بود سلطه استعماری ژاپن و امپریالیسم غرب رو کنار بزنه. اروپایی‌ها می‌شنیدند و می‌خوندند که حزب کمونیست به رهبری رئیس مائوی بزرگ در حال بنای یک حکومت پرظرفیت و یک جامعه سوسیالیستی هستند. اما اون‌چه روشنفکران غربی از واقعیت‌های چین اون دوران نمی‌شنیدند چی بود؟ در دوران مائو چه اتفاقی در حال رقم خوردن بود؟ ما در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم به دل چین تحت رهبری مائو.

انقلاب شکوهمند انگلیس تبدیل شد به مسیری برای کنترل قدرت. تا پیش از این قدرت در اختیار مشیت الهی بود، خدا هم قدرت رو داده بود به پادشاه و همه چیز در ید ایشون بود. اصل مشروطه سازی قدرت، از دل همین انقلاب بزرگ به وجود اومد و اگر الآن میبینیم که نهاد پادشاهی در انگلیس چندان اجازه دخالت در سیاست ها رو نداره و بیشتر تبدیل به یک نماد شده، ریشه¬ش در دل همین انقلاب بزرگه.

زبان فارسی با همه زیبایی پر آرایه‌ای که داره اما یه وقتایی برای وصف یه چیزایی، یه مفاهیمی یا یه افرادی کم میاره. همونطور که محمدرضا شجریان در رابطه با جلیل شهناز گفته بود که لقب استاد برای شهناز کمه و برای همین من بهش نمی‌گم استاد حالا ما هم که می‌خوایم از خود محمدرضا شجریان حرف بزنیم می‌بینم که استاد چقدر براش کمه. شجریان حرفه‌ای بود و ما چقدر آدم حرفه ای در تاریخ معاصرمون کم داریم... منابع: مجموعه مصاحبه های رسانه ای شجریان، از جمله مصاحبه بلند او در کتاب راز مانا، اثر محسن گودرزی، محمدجواد ...

دانشجوهای کم سن و سالی که دست به کار بزرگی زده بودن و برای 444 روز تمام فکوس رسانه های دنیا رو روی خودشون متمرکز کرده بودن، خیلی ذوق داشتن از این که با یه اقدام دو تا دولت رو از صحنه سیاست حذف کردن، دولت موقت مهدی بازرگان در ایران و دولت دموکرات جیمی کارتر رو در ایالات متحده آمریکا! ولی احتمالاً هیچ کدوم از این جوانان پرشور، فکر نمی کردن که این ماجراجوییشون برای دهه ها سرنوشت دو کشور و البته یک ملت رو، یعنی ما رو تحت تأثیر قرار می ده. منابع: مستند سریالی the hostages کتاب بحران اثر همیلتون جو...